Bán khống – Hậu trường thảm hoạ tài chính năm 2008

Chúng ta đều biết nguyên nhân gây ra cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 bắt nguồn từ các hợp đồng thế chấp dưới chuẩn, nhưng ít ai biết quá trình dẫn đến thảm hoạ trên. Làm sao một hệ thống tài chính với những bộ óc siêu phàm ở phố Wall lại không có chiến lược phòng ngừa rủi ro (Hedge) cho thảm hoạ như trên? Cuốn sách “Bán khống – The big short” của Michael Lewis sẽ dẫn bạn để trở về quá khứ để tìm câu trả lời.

Bán khống – The big short
Bán khống – The big short

Cuộc khủng hoảng tài chính 2008 bắt nguồn từ khoản lợi nhuận khổng lồ mà các công ty phố Wall kiếm được khi bán đi bán lại các hợp đồng thế chấp dưới chuẩn, bằng cách cho những người không có khả năng trả nợ vay tiền. Khi thị trường bất động sản sụt giảm, người đi vay mất khả năng trả nợ, các hợp đồng thế chấp dưới chuẩn của các tổ chức tài chính trở thành giấy lộn.

Câu hỏi đặt ra là vì sao các ngân hàng lớn tại phố Wall lại cho người không thể trả nợ vay tiền? Đó là vì ngân hàng biết rõ những người này sẽ không thể trả nợ trong thời gian 2 năm, và từ năm thứ 3 họ sẽ phải trả với mức lãi suất thả nổi cao ngất, và vì vậy người đi vay sẽ phải đổi nợ, nhờ vậy các ngân hàng sẽ kiếm được nhiều tiền hơn.

Nguồn lợi nhuận quá lớn cùng với sự hậu thuẫn của cơ quan xếp hạng tín dụng khiến các ngân hàng phớt lờ về rủi ro của mô hình này. Nhưng một số người đã nhìn thấy rủi ro này và đặt cược chống lại các hợp đồng thế chấp dưới chuẩn, còn gọi là CDO (Nghĩa vụ nợ thế chấp), bằng cách mua các hợp đồng hoán đổi nợ xấu (CDS).

Kết quả là cuộc khủng hoảng tài chính trên đã giúp một số người nắm giữ các CDS kiếm được hàng trăm triệu đô-la, cùng với sự sụp đổ của 2 ngân hàng lớn là Bears Stearns và Lehman Brothers và hàng triệu người phá sản.

Nội dung sách mô tả chi tiết quá trình các tổ chức tài chính lớn như Goldman Sachs, Deutsche Bank hay AIA từng bước đẩy hệ thống tài chính số 1 thế giới từ rung lắc nhẹ cho đến sụp đổ hoàn toàn. Họ đã phớt lờ những cảnh báo như thế nào? Chính các định chế tài chính đa dạng đã giúp những trái phiếu thế chấp dưới chuẩn xấu được đóng gói như những trái phiếu tốt và bán cho nhà đầu tư.

Diễn giải thuật ngữ

CDO (Collateralized Debt Obligation) – Nghĩa vụ nợ thế chấp
Sản phẩm tài chính ghép từ các tài sản tạo ra dòng tiền, sau đó được đóng gói và bán cho nhà đầu tư.

CDS (Credit Default Swap) – Hợp đồng hoán đổi nợ xấu
Hợp đồng mà trong đó người bán phải đền bù cho người mua trong trường hợp vỡ nợ. Người mua sẽ phải thanh toán một khoản tiền định kỳ cho người bán như một dạng phí bảo hiểm.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *