Làm sao để vượt qua Thiên nga đen?

Nếu bạn cũng giống tôi đang cố tìm kiếm một bí quyết để dự đoán được Thiên nga đen, thì tôi khuyên bạn nên bỏ qua cuốn sách này. Nhưng nếu bạn cũng như tôi tò mò muốn biết nội dung sách viết gì mà nhiều người ca ngợi thế! thì đây là cuốn sách rất thích hợp để đọc, đặc biệt bạn có thể đối chiếu triết lý của Nassim Nicholas Taleb qua những gì đang diễn ra ở đợt dịch Covid-19 này. Quả là thú vị phải không nào!

Thiên nga đen

Thiên nga đen là những biến cố phi thường, ngẫu nhiên, không thể nhìn thấy và không thể dự đoán. Nội dung sách chứa quá nhiều thuật ngữ chuyên môn, với kiến thức về lý thuyết thống kê khiêm tốn, tôi cảm thấy lùng bùng và nhức não khi đọc nó, nên tôi sẽ lướt qua phần này nhé! Giờ đến phần thú vị đây!

Nếu không thể đoán trước được khi nào xảy ra Thiên nga đen, vậy chúng ta có thể làm gì để vượt qua không? câu trả lời là có đấy. Nhưng trước tiên chúng ta hãy cùng xem qua những hệ luỵ của Thiên nga đen, ví dụ như đợt dịch này, nếu phản ứng thái quá, có thể bạn chưa chết vì dịch đã chết vì đói rồi, còn nếu quá chủ quan thì bị dính cũng chết, mà có khi còn được auto nổi tiếng nữa hehe.

Chúng ta thích nghĩ về các hiện tượng Thiên nga đen mình đã biết, trong khi trên thực tế, bản chất của tính ngẫu nhiên lại nằm ở những Thiên nga đen mà chúng ta chưa biết.

Vì sao chúng ta dễ bị hoảng loạn khi xảy ra biến cố?

Vì chúng ta dễ bị tổn thương trước sự thật trần trụi, nên chúng ta có xu hướng thích những câu chuyện, thích tóm tắt và thích đơn giản hoá. Nó bóp méo nghiêm trọng cách hình dung của chúng ta về thế giới, và trở nên thụ động trước các biến cố hiếm hoi. Chúng ta thích nghĩ về các hiện tượng Thiên nga đen mình đã biết, trong khi trên thực tế, bản chất của tính ngẫu nhiên lại nằm ở những Thiên nga đen mà chúng ta chưa biết.

Hiểu biết sai lệch của chúng ta về Thiên nga đen phần lớn xuất phát từ việc sử dụng Hệ thống 1 (tư duy nhanh và chậm), nghĩa là những tin tức giật gân (rất nhiều tin fake về ngày tận thế lan truyền trong đỉnh dịch Covid), đã khiến chúng ta có cái nhìn sai lệch về khả năng xảy ra của các biến cố (tích trữ lương thực quá mức cần thiết). Chúng ta có xu hướng quên đi Thiên nga đen ngay khi vừa xảy ra (vừa hết giãn cách bà con ào ào ra đường như không có gì xảy ra), bởi vì nó quá trừu tượng, và thay vào đó, tập trung vào những biến cố xác định, sinh động và dễ đi vào đầu hơn. Chúng ta lo về Thiên nga đen, nhưng lại lo không đúng chổ. Những gì xảy ra ở Mỹ sẽ không xảy ra với chúng ta, bởi “chúng ta vẫn xoay xở tốt (cứ như thể dân Mỹ không biết xoay xở vậy).

Vậy phải phản ứng thế nào với một Thiên nga đen?

Chúng ta dễ bị truyền thông dắt mũi, vì không bỏ được phần “con” trong bạn, bạn hãy tắt tivi, hạn chế đọc báo. Hãy rèm luyện để đưa ra quyết định dựa trên khả năng lý luận của chính mình.

Để không phản ứng thái quá hoặc vô cảm với Thiên nga đen chúng ta không được suy nghĩ theo lối đại trà, biến kiến thức thành hành động và tiên liệu xem kiến thức nào phù hợp để làm điều đó.

Bạn nên lo lắng về thị trường cổ phiếu “đầy hứa hẹn”, đặc biệt các cổ phiếu blue chip “an toàn”, nhiều hơn so với các đầu tư mạo hiểm – cái thứ nhất chứa đựng nhiều rủi ro vô hình, còn cái thứ hai không có gì bất ngờ vì bạn biết trước chúng có rủi ro nên sẽ không đầu tư quá nhiều tiền.

Làm sao để sống chung với Thiên nga đen?

Mọi người đau khổ hay tức giận vì không được ăn ngon, bị từ chối hay bị đối xử tệ. Khó khăn trong việc nhìn thấy khả năng thật sự của những biến số có thể điều khiển cuộc sống của chính mình. Chúng ta mau chóng quên rằng chỉ cần được sống đã là một điều kỳ diệu mà không phải ai cũng may mắn có được. Vì thế, đừng lo lắng vì những chuyện không đâu. Đừng hành động như một kẻ vong ơn bội nghĩa và lo lắng về chút rêu mốc mọc trong nhà tắm. Đừng hoài nghi những gì mình đang có.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *